Bossche school moet verwijderde leerling direct weer toelaten

Een school in ’s-Hertogenbosch heeft onvoldoende onderbouwd waarom zij een dertienjarige leerling heeft verwijderd. De jongen moet weer direct tot school worden toegelaten. Dit besliste de voorzieningenrechter van de rechtbank Oost-Brabant vandaag in een spoedprocedure.

De jongen maakte met GrokAI een aantal filmpjes en deelde die in maart jl. via TikTok. Op die filmpjes werd één van zijn docenten op een racistische manier afgebeeld. De schoolleiding confronteerde de leerling met de filmpjes en hij gaf toe dat hij ze had gemaakt. De jongen werd vervolgens geschorst en daarna van school verwijderd. Zijn ouders stapten daarop naar de rechter.

School
Volgens de school is voortzetting van het onderwijs aan de leerling niet langer verantwoord en zijn de rust, orde en veiligheid binnen de school door de filmpjes ernstig in het geding gekomen. Nadat de TikTok-filmpjes waren ontdekt, was volgens de school sprake van acute en breed gedragen gevoelens van onrust en onveiligheid onder het onderwijspersoneel. De school stelt bovendien dat er een patroon van incidenten met deze leerling is. Interventies daarop leidden niet tot een gedragsverandering. Een minder ingrijpende maatregel dan verwijdering is volgens de school niet mogelijk.

Ouders
De ouders van de jongen vinden dat hun zoon onterecht wordt verweten dat hij alle filmpjes heeft gemaakt. Er zou ook content in het dossier zitten die door een andere leerling is gemaakt. Ook zou hun zoon de filmpjes uit eigen beweging (na anderhalve dag) hebben verwijderd, omdat hij zich realiseerde dat het niet kon wat hij had gedaan. Volgens de school gebeurde dit pas nadat zij hem ermee hadden geconfronteerd. De eerdere incidenten die de school aanhaalt, betwisten de ouders. Bij een aantal incidenten was de jongen niet aanwezig en bij andere voorvallen was zijn aandeel minimaal.

De ouders zeggen zich bewust te zijn van de impact die racistische en discriminerende content op een docent kan hebben en zij vinden het heel erg wat de jongen heeft gedaan. Zij stellen echter dat de school niet heeft gemotiveerd waarom de veiligheid van de hele school zou zijn geraakt. Er is aan de jongen of zijn ouders ook geen mogelijkheid tot herstel geboden omdat het aan hen verboden is om met de docente in kwestie of met andere docenten contact te zoeken.

Oordeel rechter
De voorzieningenrechter vindt het zeker voorstelbaar dat de filmpjes shockerend waren voor degenen die ze hebben gezien, en het is ook voorstelbaar dat anderen dan de bewuste docente er aanstoot aan hebben genomen of erdoor zijn gekwetst. De voorzieningenrechter stelt echter vast dat de school niet heeft onderbouwd dat sprake was van breed gedragen gevoelens van onrust en onveiligheid bij het onderwijspersoneel, zodanig dat verwijdering van de leerling daardoor noodzakelijk werd. Er zijn bijvoorbeeld geen verklaringen waaruit dat blijkt. 

De school kan verder niet goed uitleggen waarom in het geval van de andere leerling die betrokken was bij het incident, anders is gehandeld. Hij is niet verwijderd van school. De ernst van de incidenten die zijn opgetekend in het leerlingendossier is niet van dien aard dat daarmee het verschil in handelen kan worden verklaard. Bovendien worden de incidenten, waarvan een groot deel het niveau van kattenkwaad niet ontstijgt, betwist en zijn ze niet erg duidelijk omschreven in het logboek van school.

Daarbij komt dat de leerling verschillende keren heeft aangeboden om aan de betrokken docente persoonlijk excuses te maken, maar dat hij die mogelijkheid niet heeft gekregen. Ook de ouders is verzocht om alleen nog via de schoolleiding te communiceren. Dat is niet onbegrijpelijk, maar het kleurt wel het beeld in dat ouders schetsen van een deur die al vroeg werd dichtgegooid en waar overleg of een gesprek niet meer mogelijk was. Hier laat de school een flinke steek vallen.

Jonge leeftijd
De school hield ook onvoldoende rekening met de belangen van de leerling. Volgens de school kan hij naar een andere passende school. Daarbij is echter geen aandacht besteed dat de jongen volgens zijn ouders veel baat heeft bij het doubleren, dat hij in dit tweede brugklasjaar vrienden heeft gemaakt en dat hij er alles aan wil doen om zich van zijn beste kant te laten zien. Bovendien was de jongen ten tijde van het incident pas dertien jaar, een leeftijd waarop kinderen nog niet goed in staat zijn om alle gevolgen van hun handelen te overzien. Natuurlijk gaat dit incident over alle grenzen van wat aanvaardbaar is en zelfs over de grenzen van wat strafbaar is, heen. Maar dat betekent niet dat zijn handelen helemaal los kan worden beschouwd van zijn leeftijd, iets wat de school onmiskenbaar wel doet.

Al met al vindt de voorzieningenrechter dat de school niet tot het besluit had mogen komen om de leerling te verwijderen. Omdat beide partijen nu belang hebben bij duidelijkheid, voorziet de voorzieningenrechter zelf in deze zaak en beslist ook direct op het ingestelde beroep. De leerling moet weer direct tot school worden toegelaten. In de uitspraak richt de voorzieningenrechter zich tot slot in een aparte passage specifiek tot de jongen.