‘Vanwege de actualiteit van
het onderwerp leek het mij interessant om een lezing over fascisme te
houden. De term fascisme duikt voortdurend in de media en op internet op
en tegelijkertijd bestaat er een hoop onduidelijkheid wat "fascisme" nu
precies bertekent.’
Aan
het woord is Robin te Slaa, historicus en kenner van de geschiedenis van
rechts-extremisme en fascisme. Op zaterdag 21 november verzorgt hij een lezing
over het fascisme in het Historisch café in ’s-Hertogenbosch. Het programma
duurt van 14.00 tot 16.00 uur.
Hij
doet al meer dan 25 jaar onderzoek naar het fascisme en is volgens de
Volkskrant ‘een van de grootste experts in Nederland op dit gebied’.
Te
Slaa publiceerde onder meer Fascisme, oorsprong en ideologie (2022) en
werkt samen met Edwin Klijn aan een vierdelig standaardwerk over de NSB,
waarvan inmiddels twee delen verschenen. Op 29 oktober verscheen bij De Bezige
Bij zijn nieuwe boek ‘Flirten
met fascisme,, hHet
gedachtegoed van Forum voor Democratie.
Over dit boek stelt Beatrice de Graaf: ‘Het is
zeer nodig dat dit boek nu verschijnt. Wie precies wil weten en begrijpen hoe
fascisme zowel historisch geworteld is als brandactueel, moet dit relaas over
de ideologische bouwstenen van Forum onmiddellijk lezen.’
Varianten in fascisme
‘Gebruik het label
fascisme niet te snel voor politici als Trump, Wilders, Baudet en Orbán, zegt
Robin te Slaa. ‘Het is in de eerste plaats een historisch fenomeen dat bepalend was
voor een specifieke periode in de geschiedenis.’
Juist deze verschillen
zijn voor Te Slaa essentieel. ‘Fascisme kende nationale varianten’, benadrukt
hij. ‘Dat werd toen ook zo gezien door fascisten zelf.’ Wie al die varianten op
één hoop gooit, doet geen recht aan de complexe historische werkelijkheid.
Dat brengt ons bij het
heden. Zijn politici als Trump, Orbán, Wilders of Baudet fascisten? Te Slaa is
daar terughoudend in. Niet omdat hij de gevaren bagatelliseert, maar omdat hij
vindt dat het etiket niet klopt. ‘Het fascisme streefde naar de vestiging van
een totalitaire samenleving, met een geleide of corporatistische economie
waarin staat en partij het hele maatschappelijke leven doordrongen. Veel
hedendaagse rechts-radicale bewegingen combineren daarentegen nationalisme en
autoritaire politiek met neoliberale of zelfs hyperkapitalistische ideeën’,
zegt hij.
Robin te Slaa zal in
het bijzonder ingaan op de oorsprong en de
betekenis van het fascisme. Waar stond het voor en waar
streefden fascisten naar? Kennis
hiervan is nodig om te kunnen beoordelen hoe
moet worden : omgegaan met het begrip fascisme?,
in het bijzonder in een tijd dat ‘vergelijkbare’ stromingen aan invloed winnen.
De presentatie vindt plaats in de Knillispoort
in de Korte Waterstraat tussen 14.00 en 16.00 uur als aflevering van het
Historisch café. In verband met de
organisatie vragen wij u zich vooraf aan te melden via
[email protected]. Meer informatie:
[email protected]; 06-45482739.
De entreeprijs is 7.50 euro. Dat is inclusief koffie/thee en een plak cake.
Donateurs van de Knillispoort hebben gratis toegang.