
In 2025 registreerde de politie 13.000 incidenten rond nepagenten. Het aantal incidenten vlakt de laatste maanden af, maar de financiële en emotionele impact op slachtoffers – vooral 70-plussers – blijft onverminderd groot, ziet Sybren van der Velden Walda, landelijk projectleider Senioren en Veiligheid. ‘We blijven waarschuwen voor deze vorm van georganiseerde criminaliteit.’
Het aantal incidenten met nepagenten lijkt stabiel te worden. Van der Velden Walda schrijft dat onder meer toe aan de vele media-aandacht. Zo maakten Omroep Max en de politie een campagne, met de slogan Is het een nepagent of is het oké? Check het via 112! De politie stelde hiervoor het noodnummer ter beschikking. Sybren: ‘We hebben alle meldkamers gevraagd of ze sinds de campagne vaker zijn gebeld over nepagenten. Dat wordt weliswaar niet geregistreerd, maar alle meldkamers stellen dat het aantal telefoontjes naar 112 inderdaad is toegenomen. Mensen bellen als ze vermoeden dat een nepagent hen heeft gebeld of voor hun deur staat. Dat hebben we het liefst.’
Inzet Burgernet
Toch blijven nepagenten slachtoffers maken. We benoemen het
niet voor niets als georganiseerde misdaad, stelt de projectleider. ‘Criminelen
gaan steeds vaker in één of twee gemeentes aan de slag, in de namiddag, begin
van de avond, waarbij ze – vanuit een callcenter – zo veel mogelijk senioren
tegelijk bellen. Ze hebben daarnaast loopjongens paraat om – als mensen er in
trappen – de waardevolle spullen direct op te halen. Zodra wij dat merken,
zetten wij Burgernet in om mensen te waarschuwen dat er nepagenten in de buurt
zijn. Maar de realiteit is ook dat mensen toch de dupe worden. Je staat ook
onder enorme druk, met iemand die je aan de lijn houdt en snel daarop iemand
aan de deur om de spullen ‘veilig te stellen.’
Onder druk houden
De handelswijze van de criminelen is wat veranderd, voegt
Van der Velden Walda toe. ‘In het begin kapten de criminelen het nepgesprek nog
af en later kwam dan een loopjongen aan de deur. Nu houden ze mensen het liefst
zo lang mogelijk aan de lijn, tot er iemand aan de deur is, zodat die druk
blijft en mensen niet de tijd hebben om na te denken. Het voorkomt ook dat ze
snel bellen met de kinderen of de buurman of het wel klopt met die agent.’
Niet alleen sieraden, ook bankpasjes
Van der Velden Walda wijst ook op de callcenters die
criminelen inrichten. ‘We zijn centra binnengevallen waar vijftien bellers
actief waren. Die werken volgens vaste scripts, met allerlei persoonlijke
gegevens van het slachtoffer. Want dat komt “betrouwbaar” over. Dat soort
gegevens worden in het criminele circuit gewoon verhandeld. Wat we de laatste
tijd zien, is dat er bankhelpdeskfraude extra bij komt. Dan liggen de
waardevolle spullen klaar om door “de politie” te worden opgehaald en worden de
slachtoffers ook nog zogenaamd verbonden met de bank. Want er is iets mis met
het bankpasje en we hebben uw pincode nodig en zo worden mensen totaal
geruïneerd. Ik sprak tijdens een bijeenkomst een dame van 82 die haar leven
lang had gespaard om naar haar kinderen in het buitenland te reizen. Zij raakte
door een nepagent al haar geld kwijt. Ze zei dat ze letterlijk en figuurlijk
achter de geraniums was beland en dat het prima was als ze morgen niet meer
wakker zou worden. Dat raakt me diep. Het geeft de impact van dit delict nog
eens haarfijn aan.’
Aanhoudingen
Niet alle nepagenten slagen in hun opzet. In 2025 zijn meer
dan zeshonderd mensen voor dit delict aangehouden en zijn er – door eerder
ingezette onderzoeken – zevenhonderd aangeleverd aan het Openbaar Ministerie.
‘Met 112-meldingen pakken we vooral de loopjongens op, maar we proberen juist
bij de facilitators te komen’, aldus Van der Velden Walda. ‘De
informatievoorziening is landelijk verbeterd. We zien verbanden, signalementen,
delen kentekens en zo brengen we onderzoeksteams bij elkaar. We zijn continu bezig
de intellorganisatie en opsporing te verbeteren.’
Maar vergis je niet, besluit de politiechef. ‘13.000 incidenten met nepagenten
zijn er nog steeds veel. Ook zijn er mensen die er op tijd achter kwamen en
melden niet nodig vonden. En er zijn er die – uit schaamte wellicht – niets
melden. Maar blijf dat vooral doen. Dan kunnen die criminelen opsporen en
kunnen slachtoffers terecht bij Slachtofferhulp. Al is het maar iemand die naar
je luistert.’
Bron: Politie




